Samenleving / Methode M

Rol van de overheid

Bij maatschappijleer lees je regelmatig over de rol van de overheid. In Nederland speelt de overheid een grote rol in de samenleving. De overheid is een socialiserende institutie in het socialisatieproces en speelt een belangrijke rol in het tegengaan van sociale ongelijkheid.

In deze opdracht gaan we onderscheid uitleggen tussen de verzorgingsstaat en de participatiesamenleving. Beantwoord de vragen met behulp van de aangeboden bronnen en het internet.

Opdracht 1

A) Leg uit welke rol de overheid speelt in het socialisatieproces.

B) Leg uit welke rol de overheid speelt in het tegengaan van sociale ongelijkheid.

De Nederlandse overheid bemoeit zich met haar inwoners. We noemen Nederland een verzorgingsstaat. Een staat waarin de overheid zorgt voor haar inwoners. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Amerika, waarbij de overheid zich zo min mogelijk met haar inwoners wil bemoeien.

Politiek VS begint met ontmantelen Obamacare
De Amerikaanse politiek heeft vrijdag de eerste stappen gezet naar het afschaffen van Obamacare, het ziektekostenverzekeringsstelsel van president Barack Obama.

Obamacare, officieel Patient Protection and Affordable Care Act genoemd, biedt miljoenen voorheen onverzekerde Amerikanen hulp bij ziektekosten. De Republikeinen willen af van de wet, omdat ze het onder meer een voorbeeld vinden van ongewenste overheidsbemoeienis. Ook vinden ze de kosten van Obamacare veel te hoog.
Naar: NU

Deze overheidsbemoeienis zie je voornamelijk terug in de sociale voorzieningen die de overheid biedt. Zo heeft iedereen in Nederland een zorgverzekering tegen onverwacht hoge ziektekosten. Ouders van kinderen krijgen kinderbijslag, gepensioneerden krijgen AOW en mensen die geen woning kunnen betalen huurtoeslag.

Opdracht 2

Wat merk je als scholier of straks als student van de sociale voorzieningen? Noem twee dingen.

Opdracht 3

Bekijk de bovenstaande video. Wat is het probleem van de verzorgingsstaat?

De verzorgingsstaat is te duur geworden. De overheid heeft minder inkomsten. En Nederland heeft te veel oude mensen, we noemen dit vergrijzing. Deze mensen houden dus langer hun pensioen en de overheid betaalt meer aan de ziektekosten.

Opdracht 4

A) Bekijk de video nogmaals. Noem drie redenen waarom de verzorgingsstaat te duur is.

B) Waarom kosten ouderen de samenleving meer geld dan jongeren?

Participatiesamenleving

De koning vertelt in de bovenstaande video dat de kosten van de verzorgingsstaat te hoog zijn en dat de overheid deze niet meer kan betalen. Ook zegt hij dat mensen minder overheidsbemoeienis nodig hebben, omdat ze zelfstandiger zijn dan zeventig jaar geleden. Hij spreekt over de overgang van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving.

Met de participatiesamenleving bedoelt hij een samenleving waarin burgers zelf meer verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen. Ze zouden minder afhankelijk van de overheid moeten worden. Dit bespaart de overheid een hoop geld.

Het verschil tussen de verzorgingsstaat en de participatiesamenleving uitgelegd aan de hand van voorbeelden.

Voorbeeld: Een vrouw (80 jaar) heeft hulp nodig bij het wassen.

Verzorgingsstaat
De overheid zorgt voor een verpleegkundige aan huis.
Participatiesamenleving
De oude vrouw zoekt mensen die dezelfde hulp nodig hebben en samen huren ze een verpleegkundige in.

Voorbeeld: Een man van (55 jaar) wordt werkloos.

Verzorgingsstaat
De man krijgt twee jaar lang een werkloosheidsuitkering.
Participatiesamenleving
De man moet in ruil voor een uitkering verplicht helpen in een buurthuis.

Voorbeeld: De basisschool komt handen te kort voor bepaalde activiteiten.

Verzorgingsstaat
De overheid betaalt een extra onderwijsassistent of conciërge.
Participatiesamenleving
Ouders helpen op de basisschool mee met klusjes, overblijven, voorlezen en het opsporen van luizen.

Met de participatiesamenleving probeert de overheid de kosten lager te houden. Mensen moeten zelf meer initiatief nemen om problemen op te lossen. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk voor hun omgeving te doen, gezamenlijk gezondheidszorg in te kopen of door samen een buurthuis op te richten. Ook wordt er meer van de familie verwacht om te zorgen voor oude ouders of zieke familieleden. We noemen dit mantelzorg.

De overheidsbemoeienis bij een participatiesamenleving is dus een stuk minder dan bij een verzorgingsstaat. Burgers krijgen meer vrijheden en de overheid is er alleen nog wanneer het echt niet anders kan.

Opdracht 5

A) Zou jij vrijwilligerswerk voor de samenleving willen doen?

B) Onderzoek waar het woord mantelzorg vandaan komt. Omschrijf in het kort het verhaal.

Opdracht 6

Leg het verschil uit tussen de verzorgingsstaat en de participatiesamenleving.

Klaar! Controleer je antwoorden en lever de opdrachten in bij je docent.
 
 

Jouw feedback